-Gee98 news service ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਰਿਪੋਰਟ
ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ,20 ਦਸੰਬਰ ( ਨਿਰਮਲ ਸਿੰਘ ਪੰਡੋਰੀ)- ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ UPI ਰਾਹੀਂ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਕਰਦੇ ਹੋ ਤਾਂ ਇਹ ਖ਼ਬਰ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਬਹੁਤ ਅਹਿਮ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਸਾਡੇ ਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੀ ਪਹਿਲਾ AI ਆਵਾਜ਼ ਰਾਹੀਂ ਵਿੱਤੀ ਠੱਗੀ ਮਾਰਨ ਦਾ ਕੇਸ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਲਖਨਊ ਵਿੱਚ AI ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ ਪਹਿਲੇ “ਆਵਾਜ਼ ਫਰਾਡ” ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਇੱਕ 25 ਸਾਲਾ ਵਿਅਕਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਧੋਖੇਬਾਜ਼ ਨੇ 44,500 ਰੁਪਏ ਦਾ ਚੂਨਾ ਲਗਾ ਦਿੱਤਾ। ਪੀੜ੍ਹਤ ਕਾਰਤੀਕੇਯ ਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ ਕਿ “ਦੋਸ਼ੀ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨੇੜਲੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਇੱਕ ਦੁਖਦਾਈ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਾ ਕੇ ਪੈਸਿਆਂ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ” । ਪੀੜ੍ਹਤ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ “ਆਵਾਜ਼ ਇਨੀ ਮਿਲਦੀ ਜੁਲਦੀ ਸੀ ਕਿ ਉਸਨੂੰ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਉਸਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ”। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੋਸ਼ੀ ਨੇ ਪੀੜਤ ਨੂੰ ਪੰਜ ਵਾਰ ਫੋਨ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੈਸੇਜ ਵੀ ਕੀਤੇ। ਦੋਸ਼ੀ ਨੇ AI ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕੁਝ ਅਜਿਹੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕੀਤੀ ਕਿ ਪੀੜ੍ਹਤ ਨੂੰ ਰਤਾ ਭਰ ਵੀ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਕਿ ਇਹ ਉਸਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਪੀੜ੍ਹਤ ਵਿਅਕਤੀ ਨੇ ਫੋਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੋਸ਼ੀ ਦੇ ਖ਼ਾਤੇ ਵਿੱਚ 44500 ਟਰਾਂਸਫਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਪ੍ਰੰਤੂ ਜਦ ਉਸ ਨਾਲ ਠੱਗੀ ਦਾ ਭੇਤ ਖੁੱਲਿਆ ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਹੋਸ ਉੱਡ ਗਏ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਸਨੇ ਪੁਲਿਸ ਨਾਲ ਸੰਪਰਕ ਕੀਤਾ। ਸਾਈਬਰ ਮਾਹਿਰਾਂ ਨੇ ਇਹ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਇਹ ਪਹਿਲਾ AI ਦੁਆਰਾ ਤਿਆਰ ਆਵਾਜ਼ ਫਰਾਡ ਕੇਸ ਹੈ, ਅਜਿਹੇ ਮਾਮਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਫੋਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਕੁਸ਼ਲਤਾ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੋਣ ਦੀ ਨਕਲ ਕਰਦਾ ਹੈ,ਇੱਕ ਦੁਖਦਾਈ ਕਹਾਣੀ ਘੜਦਾ ਹੈ, ਫੌਰੀ ਵਿੱਤੀ ਸਹਾਇਤਾ ਦੀ ਤੁਰੰਤ ਲੋੜ ਦਾ ਦਾਅਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪੀੜ੍ਹਤ ਸ਼ਿਕਾਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ”। ਲਖਨਊ ਦੇ ਗੋਮਤੀ ਨਗਰ ਦੇ ਐਸਐਚਓ ਦੀਪਕ ਪਾਂਡੇ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਕਿ ਐਫਆਈਆਰ ਦਰਜ ਕਰ ਲਈ ਗਈ ਹੈ ਅਤੇ ਪੁਲੀਸ ਮਾਮਲੇ ਦੀ ਜਾਂਚ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਸਾਈਬਰ ਮਾਹਿਰ ਅਤੇ ਸਾਬਕਾ ਐਸਪੀ ਸਾਈਬਰ ਸੈੱਲ ਤ੍ਰਿਵੇਣੀ ਸਿੰਘ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ “AI ਵੌਇਸ ਸਕੈਮ ਇੱਕ ਕਿਸਮ ਦੀ ਧੋਖਾਧੜੀ ਹੈ ਜੋ ਕਿਸੇ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦਾ ਆਡੀਓ ਬਣਾਉਣ ਲਈ AI ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਫੋਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਾਂਗ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੀੜ੍ਹਤ ਜਾਣਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਸ ‘ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ “ਘੁਟਾਲੇ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਕਸਰ ਇਸ ਤਕਨੀਕ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਪਰਿਵਾਰਕ ਮੈਂਬਰਾਂ, ਦੋਸਤਾਂ ਜਾਂ ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਗਾਹਕ ਸੇਵਾ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀਨਿਧ ਵਜੋਂ ਪੇਸ਼ ਕਰਨ ਲਈ ਪੀੜ੍ਹਤ ਨੂੰ ਨਿੱਜੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦੇਣ ਜਾਂ ਪੈਸੇ ਭੇਜਣ ਲਈ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਲਈ ਕਰਦੇ ਹਨ”।