ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ,20 ਮਾਰਚ, Gee98 news service-
ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਇਜਰਾਈਲ ਵੱਲੋਂ ਇਰਾਨ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਤੇਲ ਅਤੇ ਗੈਸ ਦੀ ਸਪਲਾਈ ਸਬੰਧੀ ਸੰਕਟ ਤਾਂ ਖੜਾ ਹੋਇਆ ਹੀ ਹੈ ਸਗੋਂ ਹੁਣ ਇੱਕ ਹੋਰ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਵਿਸ਼ਵ ਦੇ ਵੱਡੇ ਮੁਲਕਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਉੱਪਰ ਹਮਲਾ ਹੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਈਰਾਨ ਨੇ Strait of Hormuz ਰਾਹੀਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੀ ਐਨਰਜੀ ਸਪਲਾਈ ਵਿੱਚ ਵਿਘਨ ਪਾਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਸੰਕਟ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਹੁਣ ਇਸੇ ਰਸਤੇ ਤੋਂ ਲੰਘਣ ਵਾਲੀਆਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਵਿਛੀਆਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕੇਬਲਾਂ ਲਈ ਖ਼ਤਰਾ ਵੱਧ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੇਬਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਹੋਣ ਨਾਲ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਟਰਨੈੱਟ, ਸਗੋਂ ਬੈਂਕਿੰਗ, ਡਿਜੀਟਲ ਭੁਗਤਾਨ, ਔਨਲਾਈਨ ਕੰਮ ਅਤੇ AI ਸੇਵਾਵਾਂ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣਗੀਆਂ। ਇਸ ਦਾ ਅਸਰ ਭਾਰਤ ਸਮੇਤ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆ ‘ਤੇ ਪਵੇਗਾ। ਈਰਾਨ ਜੇਕਰ ਇਹਨਾਂ ਕੇਬਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਏਗਾ ਤਾਂ ਕਈ ਮੁਲਕਾਂ ਦਾ ਡਿਜੀਟਲ ਸਿਸਟਮ ਵਿਗੜ ਜਾਵੇਗਾ। ਰਿਪੋਰਟ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਦੋ ਖੇਤਰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਧ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹਨ, ਇੱਕ Strait of Hormuz ਅਤੇ ਦੂਜਾ ਬਾਬ ਅਲ-ਮੰਡੇਬ ਸਟ੍ਰੇਟ, ਜੋ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਸਥਿਤ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਰਸਤਿਆਂ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਫਾਈਬਰ-ਆਪਟਿਕ ਕੇਬਲਾਂ ਦਾ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਨੈੱਟਵਰਕ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਦਾਅਵਾ ਕੀਤਾ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ Strait of Hormuz ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਸੁਰੰਗਾਂ ਜਾਂ ਖਤਰਨਾਕ ਵਸਤੂਆਂ ਰੱਖੀਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਸ਼ਿਪਿੰਗ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਈਰਾਨ ਸਮਰਥਿਤ ਹੂਤੀ ਸਮੂਹ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਦੋਵੇਂ ਖੇਤਰ ਉੱਪਰ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਕੇਬਲ ਵਿਛਾਈਆਂ ਗਈਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਕੇਬਲ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਕਿਲੋਮੀਟਰ ਲੰਬੀ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਲੱਗਭੱਗ ਸਾਰਾ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਡੇਟਾ ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਾਹੀਂ ਚੱਲਦਾ ਹੈ। ਵੀਡੀਓ ਕਾਲਾਂ, ਈਮੇਲਸ, ਬੈਂਕ ਲੈਣ-ਦੇਣ ਅਤੇ ਏਆਈ ਸੇਵਾਵਾਂ ਸਭ ਇਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। Strait of Hormuz ਦੇ ਸਭ ਤੋਂ ਤੰਗ ਬਿੰਦੂ ‘ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਡੂੰਘਾਈ ਸਿਰਫ 200 ਫੁੱਟ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੇਬਲਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ ਆਸਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਅਤੇ Strait of Hormuz ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਲੱਗਭੱਗ 20 ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਕੇਬਲ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਤਾਰਾਂ ਕੇਬਲ ਲਾਲ ਸਾਗਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਯੂਰਪ, ਏਸ਼ੀਆ ਅਤੇ ਅਫਰੀਕਾ ਨੂੰ ਜੋੜਦੀਆਂ ਹਨ। AEAE-1, ਫਾਲਕਨ, ਗਲਫ ਬ੍ਰਿਜ ਇੰਟਰਨੈਸ਼ਨਲ ਅਤੇ ਟਾਟਾ TGN ਖਾੜੀ ਵਰਗੀਆਂ ਕੇਬਲ ਹੋਰਮੁਜ਼ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੀਆਂ ਹਨ, ਜੋ ਸਿੱਧੇ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਭਾਰਤ ਦੇ ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਇੰਟਰਨੈਟ ਕਨੈਕਸ਼ਨ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ। ਜੇਕਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਹੀ ਹ ਨਾ ਕੇਬਲਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਨੁਕਸਾਨ ਪੁਚਦਾ ਹੈ ਤਾਂ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦੀ ਅਰਥ ਵਿਵਸਥਾ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਵੇਗੀ। ਇਹ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਨੂੰ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਡਿਜੀਟਲ ਦੁਨੀਆਂ ਨੂੰ ਜੋੜਦੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਐਮਾਜ਼ਾਨ, ਮਾਈਕ੍ਰੋਸਾਫਟ ਅਤੇ ਗੂਗਲ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੇ ਯੂਏਈ ਅਤੇ ਸਾਊਦੀ ਅਰਬ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਡੇਟਾ ਸੈਂਟਰ ਬਣਾਏ ਹਨ, ਜੋ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕੇਬਲਾਂ ਨਾਲ ਜੁੜੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਡਿਜ਼ੀਟਲ ਜੀਵਨ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਕੇਬਲਾਂ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ‘ਤੇ ਹਮਲਾ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਇੰਟਰਨੈੱਟ ਨੂੰ ਸਗੋਂ ਪੂਰੀ ਵਿਸ਼ਵ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਨੂੰ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।
